|
|
|
|
WPROWADZENIE
MALARSTWO POLSKIE
W
G A L E R I I
Przed pojedynkiem
Starzec i
dziewczyna
Dziewczynka
Kościół Mariacki
w nocy
Czwórka
|
Teodeor Axentowicz /1859 – 1938/ - “STARZEC
I DZIEWCZYNA”,
Pastel, papier; 63 x 49cm
Wybitny artysta Młodej Polski i okresu międzywojennego, malarz scen
historycznych i rodzajowych /głównie z życia i obyczajów Hucułów/ świetny
portrecista. Chętnie malował dzieci, młode dziewczęta i piękne
eleganckie damy oddając w niezrównany sposób subtelność kobiecej
urody i otaczającą ją zmysłową, niekiedy wręcz erotyczną aurę. Posługiwał
się przeważnie techniką pastelową, którą opanował w perfekcyjny
sposób dzięki czemu uznaje się go dzisiaj za najwybitniejszego, obok
Stanisława Wyspiańskiego i Leona Wyczółkowskiego, polskiego pastelistę.
Rzucane na papier wielobarwne, cienkie, często mocno rozedrgane kreski
kredkowego rysunku splatają się u Axentowicza w rodzaj subtelnej,
nasyconej światłem tkaniny, z której, niczym z impresjonistycznego
obrazu, wyłaniają się migotliwe formy postaci i przedmiotów.
Nieobca była artyście, szczególnie w okresie młodopolskim, skłonność
do symbolizmu i filozofowania na temat ludzkiego życia. Wielokrotnie
zestawiał ze sobą – dla wydobycia kontrastu- postać starego mężczyzny
i młodziutkiej dziewczyny uwydatniając w ten sposób myśl o nieuchronności
starzenia się i przemijania. W tych pięknych, naznaczonych melancholią
obrazach, objawia się wielka wrażliwość artysty na różne fluktuacje
ludzkiej psychiki.
Starzec w orientalnym zawoju na głowie, niczym odwieczny mędrzec, i
towarzysząca mu młodziutka dziewczyna jakby nagle zastygli w obliczu
pytania, które wyłoniło się z ich rozmowy. Starzec zdaje się wiedzieć
wszystko ale dziewczę staje zapewne po raz pierwszy w obliczu gorzkiej
prawdy, że jej młodość i świeża dziewczęca uroda przeminą wraz z
upływem czasu.
Motyw starca i dziewczyny pojawia się u Axentowicza głownie około
r.1900 oraz później, w latach trzydziestych. Sprawność rysunku i
bogactwo materii barwnej przemawiają za przyjęciem datowania około
r.1900, natomiast styl ubioru i uczesania dziewczyny, z przepaską na
czole, skłaniają do przesunięcia datowania na późne lata dwudzieste. |
|
