|
|
|
|
WITAMY
HISTORIA
ORGANIZACJA
KONTAKTY
ZOSTAŃ CZŁONKIEM
OPŁATY/DONACJE
SPONSORZY
KTO BYŁ KIM
|
Kazimierz Sosnkowski
 |
W historii Polski XX w. był postacią szczególną. Wybitny żołnierz, polityk, a przy tym myśliciel, artysta. Trudno wyliczyć wszystkie jego pasje, umiejętności czy zainteresowania. Oprócz głębokiego humanizmu i wrażliwości (był znawcą sztuki, filozofii, literatury, wybornie znał grekę i łacinę,
biegle władał językiem francuskim, niemieckim, angielskim, włoskim i rosyjskim), odznaczał się także talentami do nauk ścisłych. Wszystko to czyniło zeń człowieka na miarę renesansu.
Urodził się 19 listopada 1885 r. w Warszawie. W lutym 1906 r. na zjeździe PPS we Lwowie poznał
Józefa Piłsudskiego. Od tej chwili rozpoczęła się ich wieloletnia współpraca, a niewątpliwie i przyjaźń. W czerwcu tego roku został komendantem okręgu warszawskiego Organizacji Bojowej PPS. Kierował m.in. jej akcją podczas słynnej „krwawej środy” 15 sierpnia 1906 r. W lecie 1908 r. założył
we Lwowie Związek Walki Czynnej. Pomysłodawcą był niewątpliwie Piłsudski, ale twórcą i pierwszym jego kierownikiem Sosnkowski. W utworzonym w 1910 r. „Strzelcu” Sosnkowski został najbliższym współpracownikiem Piłsudskiego, jego zastępcą oraz szefem sztabu.
2 sierpnia 1914
odprawił pierwszy patrol kawaleryjski a cztery dni później, razem z Piłsudskim, 1 Kompanię Kadrową do Królestwa. Brał udział we wszystkich bojach I Brygady Legionów, niekiedy zastępując Komendanta (m.in. w grudniu 1914 r. pod Łowczówkiem). Aresztowany przez Niemców razem z Piłsudskim 22 lipca 1917 r.,
dzielił z nim celę w Magdeburgu od września 1918 r. Do Warszawy wrócili 10 listopada t.r.
16 listopada 1918 r. został dowódcą warszawskiego okręgu generalnego, w marcu roku następnego wiceministrem spraw wojskowych. W momencie zagrożenia północnego frontu pierwszą ofensywą
Tuchaczewskiego w maju 1920 r., stanął na czele Armii Rezerwowej, pobił i odrzucił Sowietów. W sierpniu t.r., w krytycznym momencie wojny polsko-bolszewickiej, został ministrem spraw wojskowych. Jego wkładu w tworzenie Wojska Polskiego i zwycięstwo w 1920 r. nie da się przecenić. W okresie międzywojennym
był m.in. ministrem spraw wojsk., d-cą Okręgu Korpusu w Poznaniu, Inspektorem Armii „Polesie”. Na początku lat trzydziestych zastępował Marszałka Piłsudskiego w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych podczas jego wyjazdów na Maderę i do Egiptu. Po wybuchu II wojny światowej czekał na
jakikolwiek przydział liniowy. Dopiero 10 września 1939 r. otrzymał dowództwo nieistniejącego Frontu Południowego. Mimo to odniósł niedaleko Lwowa zwycięstwo, jednak do miasta z wykrwawionymi oddziałami przebić się już nie zdołał.
Na emigracji był następcą Prezydenta RP, ministrem
do spraw krajowych, komendantem ZWZ i Naczelnym Wodzem. Przyczynił się do przygotowania wojska polskiego do udziału w decydującym starciu z Niemcami. W czasie gdy był Naczelnym Wodzem Polskie Siły Zbrojne stoczyły swe największe boje, m.in. pod Monte Cassino, Ankoną, Falaise i Arnhem. Z powodu krytyki aliantów
za niedostateczną pomoc powstańczej Warszawie, którym ponadto zarzucał oportunizm i świadome oddanie Polski w sowiecką strefę wpływów, został 30 września 1944 roku zdymisjonowany ze stanowiska NW. Wkrótce udał się do Kanady, gdzie zmarł 11 października 1969 roku. Pozostawał duchowym przywódcą
emigracji niepodległościowej w Ameryce.
Przez całe swoje życie stał nieugięcie na straży honoru i praw Rzeczypospolitej. Nie zabiegał o władzę i zaszczyty. Był przy tym człowiekiem ciepłym, o ujmującym sposobie bycia, takichż manierach i wręcz rasowej sylwetce.
W
Instytucie Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku – którego był wielkim przyjacielem i, obok Marszałkowej Aleksandry Piłsudskiej, pierwszym członkiem honorowym – jego archiwum jest jednym z większych i cenniejszych zespołów.
Jerzy Kirszak
|
|
