Kto był kim





  

 

 

 

 

 

 

WITAMY

HISTORIA

ORGANIZACJA

KONTAKTY

ZOSTAŃ CZŁONKIEM

OPŁATY/DONACJE

SPONSORZY

KTO BYŁ KIM

   

   

Założyciele Instytutu

   

   

Henryk Floyar-Rajchman

Urodził się w 1893 r. Początkowo kształcił się w Warszawie, a od 1911 r. w Krakowie, gdzie ukończył szkołę realną. Od 1913 r. należał do Związku Strzeleckiego. Po wybuchu I wojny światowej służył w 5 pułku piechoty Legionów, a po kryzysie przysięgowym (1917) w POW. Jako kapitan wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej w sztabie 1 Dywizji Piechoty Legionów. Po wojnie ukończył Wyższą Szkołę Wojenną i w latach 1928-1931 był attaché wojskowym RP w Tokio. Posiadał stopień podpułkownika. Od 1933 do 1935 r. wiceminister i minister przemysłu i handlu. Poseł do Sejmu RP. We wrześniu 1939 r. brał udział w ewakuacji polskiego złota. We Francji został przeniesiony do rezerwy. W 1941 r. przybył do Nowego Jorku. Rok później przygotowywał zjazd Związku Obrony Narodowej im. Józefa Piłsudskiego. W 1943 r. był współzałożycielem Instytutu Józefa Piłsudskiego, od 1944 r. wchodził w skład Rady Instytutu, w latach 1947-1951 był jego wiceprezesem. Zmarł w 1951 roku.

  

  

Franciszek Januszewski

Urodził się w 1886 r. Od 1905 r. działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Będąc zagrożonym aresztowaniem w 1907 r. wyemigrował do USA. Włączył się do prac „Sokoła”, początkowo w Cleveland (Ohio), gdzie ukończył Business College, a po 1912 r. działał w Chicago w Komitecie Obrony Narodowej. Od 1912 r. mieszkał w Detroit. W 1913 r. rozpoczął pracę jako agent ogłoszeniowy w „Dzienniku Polskim”, którego z czasem stał się właścicielem (1930). Znacznie przyczynił się do rozwoju pisma. Po wybuchu II wojny światowej czynił starania na rzecz obrony niepodległości Polski. Należał do inicjatorów nowojorskiego zjazdu Związku Obrony Narodowej im. Józefa Piłsudskiego (1942), po którym został wiceprezesem a następnie prezesem Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia (do 1946). Był współzałożycielem i przewodniczącym Komisji Organizacyjnej Instytutu Józefa Piłsudskiego (1943), ofiarnie wspierając go finansowo. Został też pierwszym jego prezesem (1943-1944). Powtórnie wybrany na tę funkcję w 1951 r., piastował ją aż do nagłej śmierci w 1953 r.

   

   

Wacław Jędrzejewicz

Urodził się w 1893 r. Po ukończeniu w 1912 r. gimnazjum w Warszawie rozpoczął studia rolnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1913 r. wstąpił do Związku Strzeleckiego. Był współorganizatorem Polskiej Organizacji Wojskowej (1914-1915), należał do jej Komendy Naczelnej. W 1915 r., w składzie batalionu warszawskiego, wyruszył do 5 pułku piechoty I Brygady Legionów. W 1917 r. został aresztowany przez Niemców i wraz z innymi członkami POW był więziony w Modlinie. Od listopada 1918 r. służył w Oddz. II Sztabu Gen. WP. Podczas wojny 1920 r. był m.in. w stopniu kapitana szefem oddz. II sztabu Armii Rezerwowej gen. Sosnkowskiego. Uczestniczył w rokowaniach pokojowych w Rydze w 1921 r. W latach 1925-1928 był attaché wojskowym, a następnie chargé d`affaires RP w Tokio. Po powrocie do Polski został dyrektorem departamentu MSZ (1928-1933), wiceministrem skarbu (1933-1934) i ministrem wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1934-1935). W kampanii wrześniowej ratował skarb FON, który następnie przewiózł do Francji. Mimo usilnych zabiegów do tworzącego się we Francji wojska nie został przyjęty. Od 1941 r. przebywał w USA. Był inicjatorem powołania i pierwszym dyrektorem IJP (1943-1948). W roku 1948 został zatrudniony na Wellesley College, gdzie wykładał literaturę i język rosyjski, a od 1958 r. w Ripon College. Po przejściu emeryturę w 1963 r. wrócił do Nowego Jorku i całkowicie poświęcił się Instytutowi, w którym był dyrektorem (1963-1964), sekretarzem zarządu (1971), wiceprezesem (1972-1976) i prezesem (1977-1978). W 1992 r. prezydent RP awansował go do stopnia generała brygady. Był wieloletnim redaktorem „Niepodległości” i autorem licznych prac historycznych. Zmarł w 1993 r.

  

   

Lucjusz Kupferwasser

Urodził się w 1888 r. Za udział w strajku szkolnym w 1905 r. został relegowany ze szkoły. Zagrożony aresztowaniem wyemigrował w 1910 r. do USA, gdzie początkowo osiedlił się w Cleveland (Ohio). Włączył się do działalności Związku Narodowego Polskiego i Komitetu Obrony Narodowej (w tym ostatnim był sekretarzem finansowym). Po przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej zgłosił się jako ochotnik do armii amerykańskiej, w której służył jako mechanik lotniczy. Na froncie zachodnim uległ silnemu zatruciu gazami bojowymi. Po powrocie do USA mieszkał w Cleveland, Detroit, a od 1935 r. w Chicago. Działał w Lidze Morskiej i Kolonialnej oraz Radzie Polonii Amerykańskiej. Po wybuchu II wojny światowej był jednym z inicjatorów utworzenia Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia (od 1945 r. piastował urząd jednego z dyrektorów). W lipcu 1943 r. był współzałożycielem IJP, a od października 1944 r. członkiem Rady Instytutu. W 1978 r. został Członkiem Honorowym IJP. Należał do najofiarniejszych członków Instytutu, wielokrotnie wspomagając go poważnymi donacjami. Zmarł w 1983 r.

   

   

Stefan Łodzieski

Urodził się w 1882 r. W 1902 r. przybył do Stanów Zjednoczonych i osiadł w Lakewood (Ohio). Od 1911 r. prowadził własną piekarnię, którą z czasem rozwinął w sieć sklepów „Lakewood Bakery”. Działał w Komitecie Obrony Narodowej. Po zakończeniu I wojny światowej wspierał stowarzyszenie Polish Welfare Association, wydatnie wspomagając nowych emigrantów. Był jednym z głównych organizatorów Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia, piastował funkcję jednego z dyrektorów organizacji. W 1943 r. został skarbnikiem, a w latach 1946-1951 był wiceprezesem KNAPP. Należał do założycieli IJP w 1943 r. Od grudnia tego roku był Członkiem Dożywotnim Instytutu, a w latach 1944-1951 jego prezesem. Parokrotnie wspomagał Instytut większymi donacjami. Zmarł w 1951 r.

   

   

Ignacy Matuszewski

Urodził się w 1891 r. Po ukończeniu w 1911 r. gimnazjum studiował m.in. filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, architekturę w Mediolanie i prawo w Dorpacie. Od 1914 r. służył w armii rosyjskiej, gdzie awansował od chorążego do sztabs-kapitana. W toku walk był dwukrotnie ranny. W 1917 r. należał do organizatorów Zjazdu Wojskowych Polaków w Petersburgu, a następnie służył w I Korpusie Polskim gen. Dowbór-Muśnickiego. W 1918 r., wobec kapitulacji gen. Dowbora przed Niemcami, należał do organizatorów nieudanego zamachu stanu w Korpusie. Następnie służył w Komendzie Naczelnej POW w Kijowie. Po odzyskaniu niepodległości, w stopniu majora, pracował m.in. w II Oddziale Naczelnego Dowództwa, którego w 1920 r. został szefem. Uczestniczył w pracach delegacji pokojowej w Rydze. Pułkownikiem został mianowany w 1924 r. W latach 1924-1926 był attaché wojskowym RP w Rzymie, 1928-1929 posłem RP w Budapeszcie i do 1931 r. ministrem skarbu. We wrześniu 1939 r. kierował ewakuacją polskiego złota. We Francji, mimo deklaracji złożenia stopnia oficerskiego, nie został przyjęty do formującego się Wojska Polskiego. W 1941 r. przybył do Nowego Jorku. Należał do inicjatorów powołania Komitetu Amerykanów Polskiego Pochodzenia i Instytutu Józefa Piłsudskiego, którego w latach 1944-1946 był wiceprezesem. Był wybitnym publicystą. Zmarł nagle w 1946 r.

   

   

Ignacy Nurkiewicz

Urodził się w 1887 r. W 1900 r. przybył do USA. Ukończył studia inżynierskie na Pratt Institute w Nowym Jorku. W 1920 r. założył wytwórnię wyrobów metalowych i gaśnic, która z czasem przekształciła się w jedną z największych firm tego typu w Stanach Zjednoczonych (Stop Fire). Udzielał się społecznie w wielu organizacjach polonijnych. Był m.in. wiceprezesem Komitetu Przeniesienia Pomnika Króla Władysława Jagiełły do Parku Centralnego na Manhattanie. W 1942 r. uczestniczył w zjeździe Związku Obrony Narodowej im. Józefa Piłsudskiego. W r. 1943 był współzałożycielem Instytutu Józefa Piłsudskiego, następnie pracował w Kongresie Polonii Amerykańskiej, gdzie był odpowiedzialny za sprawy imigracyjne (położył duże zasługi na rzecz pomocy uchodźcom w Niemczech – tzw. Displaced Persons). W latach 1949-1951 był skarbnikiem IJP. W 1954 r. został marszałkiem Parady Pułaskiego. Następnie był wiceprezesem (1963-1964), skarbnikiem (1964-1965) i prezesem (1965-1966) IJP. Zmarł w 1972 r.

   

   

Maksymilian Węgrzynek

Urodził się w 1892 r. Ukończył gimnazjum filologiczne w Mielcu. W Rudniku nad Sanem organizował oddział Związku Strzeleckiego. Tuż przed wybuchem wojny w 1914 r. przybył do Nowego Jorku. Będąc poddanym austriackim nie uzyskał zezwolenia na wyjazd do Legionów. Studiował następnie na Uniwersytecie Columbia. W 1922 r. został wydawcą, a w 1925 prezesem spółki wydającej „Nowy Świat”. Udzielał się w pracach społecznych, m.in. prowadził zbiórkę na Fundusz Obrony Narodowej, był wiceprezesem Fundacji Kościuszkowskiej. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działania na rzecz obrony niepodległości Polski. Był założycielem i pierwszym prezesem Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia (1942). Należał do inicjatorów utworzenia Instytutu Józefa Piłsudskiego. W 1944 r., na zjeździe założycielskim, wybrano go wiceprezesem Kongresu Polonii Amerykańskiej. Zmarł w 1944 r.

 

 


180 Second Avenue, New York, NY 10003, tel. 212 505-9077, fax 212 505-9052, e-mail: info@pilsudski.org

© 2002-2005 Józef Piłsudski Institute of America. All rights reserved.  Webhosting & design: InternetPL.US