Fragment mapy z kolekcji Instytutu Piłsudskiego w Ameryce: Rozmieszczenie wojsk w okolicy Stęszew z raportu Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce, 1920 Fragment mapy z kolekcji Instytutu Piłsudskiego w Ameryce: Rozmieszczenie wojsk w okolicy Stęszew z raportu Francuskiej Misji Wojskowej w Polsce, 1920

Skanowanie dużych obiektów stanowiło zawsze wyzwanie dla archiwistów. Mapy, plakaty, i inne materiały o dużych formatach nie mieszczą się na stołach typowych skanerów o formacie A-3. Jednocześnie cena skanera rośnie eksponencjalnie ze wzrostem wielkości powierzchni skanowanej i często kupno skanera wielkoformatowego przekracza możliwości budżetowe instytucji. Jedną z opcji którą można zastosować zamiast skanera jest fotografia cyfrowa. Wymaga ona spełnienia wielu warunków, jak równomiernego oświetlenia, odpowiedniego systemu montowania kamery, płaskiego utrzymywania obiektu, korekcji na aberracje sferyczną i chromatyczną obiektywu itp. Największym ograniczeniem jest jednak ciągle nie wystarczająca rozdzielczość czujnika aparatów cyfrowych.

Jeszcze kilka lat temu braliśmy pod uwagę wynajęcie firmy profesjonalnej lub wysłanie archiwalnych map do archiwum posiadającego skaner wielkoformatowy. Jednakże postępy w oprogramowaniu do tworzenia panoram pozwoliło nam na opracowanie techniki, która kosztuje niewiele a pozwala na udostępnienie archiwalnych map w ich całej wspaniałości. Daje ona z możliwość podziwiania kunsztu grafików wojskowych i oglądania najmniejszych detali mapy. Technika ta polega na skanowaniu mapy w sekcjach a następnie sklejania ich, ale nie ręcznie a automatycznie, z użyciem odpowiedniego programu.

To all who do online shopping in Amazon.com: please be aware that Amazon will donate to the Institute 0.5% of all purchases that you may make through their website. There is no cost to the buyer; simply select the Institute as a recipient of donations and using the internet address: smile.amazon.com for shopping.

Thank you in advance to all who will join in this action.

hathitrust-28010 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny Drugiego Okręgu (południowy Nowy Jork) wydał wyrok, przychylając się do argumentów HathiTrust i odrzucając apel kilku organizacji autorskich, w tym m.in. amerykańskego Authors Guild i szwedzkiego Sveriges Författarförbund. W podsumowaniu wyroku czytamy:

“...utrzymujemy, że doktryna “dozwolonego użytku” pozwala pozwanym na stworzenie bazy danych umożliwiającej przeszukiwanie pełnotekstowe dzieł objętych prawami autorskimi i na dostarczenie tych dzieł w formatach dostępnych dla osób niepełnosprawnych.”

Dlaczego ten wyrok ma duże znaczenie dla archiwów i bibliotek? W prawodawstwie USA, w odróżnieniu np. od polskiego, doktryna “dozwolonego użytku” jest zdefiniowana w prawie autorskim w postaci dość ogólnych reguł. Powoduje to, że konkretne przypadki są decydowane przez sądy, ale także pozwala na uwzględnienie nowych rozwiązań technicznych.

W 2004 kilka uniwersytetów w USA zgodziło się, aby Google zeskanowało ich kolekcje książek. W 2008 trzynaście uniwersytetów ufundowało organizację o nazwie HathiTrust w celu zarządzania powstającą w ten sposób wspólną biblioteką cyfrową. Obecnie HathiTrust ma 80 członków instytucjonalnych i ponad 10 milionów zdigitalizowanych dzieł, opublikowanych poprzez wieki, w wielu językach i obejmujących wszystkie wyobrażalne tematy. HathiTrust, wraz Internet Archive, Project Gutenberg i innymi projektami digitalizacji jest organizacją partnerską dającą szeroki dostęp do dóbr kultury człowieka.

Wyrok Sądu apelacyjnego jednoznacznie odrzuca teorię, według której digitalizacja książek w celu stworzenia bazy danych jest naruszeniem praw autorskich, przynajmniej w USA. Jakkolwiek droga apelacji nie została jeszcze wyczerpana, wyrok ten ma bardzo duże znaczenie dla wszystkich, którzy digitalizują zbiory kultury. Jest przed nami jeszcze daleka droga do rozsądnego ulepszenia praw autorskich - patrz np. blog o tygodniu praw autorskich, ale ten wyrok jest krzepiącym precedensem.

Czytaj więcej

Marek Zieliński, 15 czerwca 2014

Może Cię też zainteresować

PARTNERZY
mkidn
bn
senat
ndap
msz
dn
psfcu
nyc