Misją Instytutu jest:

• Gromadzenie, przechowanie i konserwacja dokumentów i innych materiałów historycznych dotyczących Polski i Polonii.
• Udostępnianie zbiorów badaczom.
• Prowadzenie badań z dziedziny współczesnej historii Polski i Polonii.
• Popularyzacja historii i kultury polskiej.

Instytut spełnia swoją misję poprzez następującą działalność:

Archiwum

Celem działalności archiwum jest zabezpieczenie spuścizny historycznej i umożliwienie dostępu do niej. Archiwum zajmuje się: porządkowaniem i katalogowaniem zbiorów obejmujących dokumenty, zdjęcia, taśmy dźwiękowe, taśmy wideo, filmy, czasopisma i inne; pozyskiwaniem nowych nabytków; digitalizacją i udostępnianiem poprzez Internet zdigitalizowanych materiałów; umożliwianiem pracy badaczom na miejscu i wykonywaniem kwerend na zamówienie.

Biblioteka

Biblioteka Instytutu liczy ponad 20 tysięcy książek. Tworzony jest katalog cyfrowy pozwalający na łatwe znalezienie poszukiwanych książek. Prowadzona jest wymiana publikacji z innymi bibliotekami. Organizowane są kiermasze książek.

Działalność naukowa i wydawnicza

Instytut organizuje i bierze udział w sympozjach naukowych i konferencjach, prowadzi badania własne i wydaje publikacje naukowe. Raz w roku wydawany jest biuletyn drukowany, a co miesiąc biuletyn elektroniczny, w których znajdują się bieżące informacje o działalności Instytutu.

Galeria

W części muzealnej Instytutu znajduje się kolekcja obrazów głównie malarzy polskich. W gablotach umieszczone są zbiory falerystyczne. Instytut posiada wiele innych obiektów o znaczeniu historycznym takich jak znaczki i karty pocztowe.

Działalność edukacyjna

Instytut organizuje spotkania i akcje popularyzujące historię Polski i o charakterze edukacyjnym: wykłady, prezentacje, spotkania z autorami, wystawy; pokazuje regularnie filmy dokumentalne i historyczne. W szeroko zakrojonej akcji edukacyjnej organizuje lekcje historii dla szkół polonijnych i nagradza najlepszych uczniów.

Działania w społeczności

Instytut uczestniczy w działalności społeczności polonijnej; bierze udział w lokalnych wydarzeniach organizowanych przez organizacje polonijne, polskie organizacje zagraniczne, i szkoły dokształcające; użycza miejsca organizacjom polonijnym na spotkania i wykłady. Instytut jest członkiem Metropolitan Library Council zrzeszającej biblioteki i muzea w Nowym Jorku i okolicach, a także Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie.