Nagrodzeni w 2025 r.
Wacław Jędrzejewicz History Award
Professor Andrzej Chwalba
Andrzej Jerzy Chwalba – wybitny polski historyk, eseista i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizujący się w historii XIX wieku, relacjach polsko-rosyjskich oraz dziejach Krakowa i Polski najnowszej. Autor wielu uznanych publikacji naukowych i popularyzatorskich, m.in. Historia Polski 1795–1918, Zwrotnice dziejów, Wielka Wojna Polaków 1914–1918, Polska–Rosja. Historia obsesji, obsesja historii. Jego prace znacząco wpłynęły na współczesne postrzeganie polskiej historii.
Absolwent historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którym związany jest zawodowo od 1977 roku. Tam uzyskał doktorat (1982), habilitację (1990) i tytuł profesora (1995). Pełnił liczne funkcje akademickie – był dziekanem Wydziału Historycznego, prorektorem UJ ds. dydaktyki, a do 2021 roku kierował Zakładem Antropologii Historycznej. Promotor ponad dwudziestu doktoratów.
Zainicjował ustanowienie Nagrody im. Henryka Wereszyckiego i Wacława Felczaka oraz wielu przedsięwzięć naukowych i społecznych, w tym Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski. Jest laureatem licznych wyróżnień, m.in. Nagrody Historycznej Polityki, Nagrody Literackiej i Historycznej Identitas, Nagrody im. Janusza Kurtyki, Nagrody Oskara Haleckiego oraz Nagrody im. Joachima Lelewela.
Aktywnie uczestniczy w życiu naukowym i społecznym – jest wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Fundacji Pomocy Dzieciom Niewidomym i Niedowidzącym, zasiada w radach naukowych i programowych wielu instytucji kultury, m.in. Rady Naukowej Muzeum Historii Polski, Rady Naukowej Muzeum Historii PRL oraz Rady Programowej Międzynarodowego Centrum Kultury. Działa także w Społecznym Komitecie Odnowy Zabytków Krakowa. W 2023 roku został powołany w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski.
Ceniony za umiejętność opowiadania o historii w sposób żywy i przystępny, który inspiruje oraz kształtuje nowe spojrzenie na przeszłość. Występuje publicznie, popularyzując wiedzę historyczną, co uważa za szczególnie ważne zwłaszcza w pracy z młodzieżą.
Ignacy Paderewski Arts and Music Award
Dr. Magdalena Baczewska
Magdalena Baczewska – pianistka, klawesynistka, pedagog, producentka i prelegentka. Naukę gry na fortepianie rozpoczęła w wieku pięciu lat. W wieku 12 lat zadebiutowała jako solistka z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Śląskiej. Studiowała w Mannes College of Music w Nowym Jorku, gdzie uzyskała dyplomy Bachelor i Master, a następnie doktorat w Manhattan School of Music, otrzymując tytuł Doctor of Musical Arts summa cum laude. Jej praca doktorska o interpretacji Bacha została opublikowana w 2009 r.
Występowała jako solistka z renomowanymi orkiestrami, m.in. San Francisco Symphony, Philadelphia Orchestra, Vancouver Symphony i Chińską Orkiestrą Narodową. Jako kameralistka grała u boku Joshuy Bella i Cassatt String Quartet. Koncertowała m.in. w Carnegie Hall, Steinway Hall, Davies Symphony Hall w San Francisco, Guangzhou Opera House i National Center for the Performing Arts w Pekinie.
Jest laureatką wielu prestiżowych konkursów, m.in. Konkursu im. Chopina Fundacji Kościuszkowskiej, Konkursu im. Munza, Prix du piano Écoles d’Art Américaines w Fontainebleau i Grand Prix European American Music Alliance w Paryżu. Otrzymała także nagrodę „Wybitny Polak za Granicą” oraz odznaczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za zasługi dla promocji muzyki polskiej w USA. Od 2014 roku pełni funkcję dyrektora Music Performance Program na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Od 2018 r. kieruje letnim programem Columbia University w Paryżu, łączącym historię muzyki z historią sztuki.
Jej debiutancki album A Tribute to Glenn Gould (2008) spotkał się z uznaniem krytyków m.in. American Record Guide oraz brytyjskiego magazynu Gramophone. Wśród jej nagrań znajdują się dzieła Chopina, Szymanowskiego, Mozarta, Debussy’ego, a także projekty z muzykami techno i hip-hop. Pianistka nagrała także bestsellerową serię albumów „Music for Dreams” we współpracy z zespołem medycznym Bluesleep, zajmującym się badaniami i leczeniem zaburzeń snu. Jest artystką Yamahy i pionierką nauczania zdalnego.
Joseph Conrad Literature Award
Wojciech Wencel
Wojciech Wencel - poeta, autor esejów, felietonów oraz biografii literackich. Studiował filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim, gdzie ukończył specjalność edytorską. Debiutował wierszem Kamień w 1992 roku. Od tego czasu opublikował czternaście tomów poetyckich, m.in. Wiersze (1995), Oda na dzień św. Cecylii (1997), Ziemia Święta (2002), Imago mundi (2005), De profundis (2010), Epigonia (2016) i Polonia aeterna (2018). Jego twórczość cechuje klasycyzm formy, duchowość chrześcijańska oraz głęboka refleksja nad historią Polski. Krytycy wyróżniają trzy fazy jego poezji: klasycystyczną, egzystencjalno-duchową i patriotyczno-historyczną. Styl Wencla bywa porównywany do malarstwa symbolistycznego, szczególnie Jacka Malczewskiego.
Wencel to również ceniony autor biografii literackich: Sens ponad klęską o Kazimierzu Wierzyńskim, Rycerz i faun o Janie Lechoniu oraz Smutny młodzieniec o Stanisławie Balińskim. W swoich tekstach konsekwentnie podkreśla rolę tradycji i kultury narodowej, łącząc elementy klasycznego ładu, romantycznego mesjanizmu i uniwersalnych wartości chrześcijańskich.
Jako publicysta współpracował z wieloma tytułami prasowymi, a w latach 1998–2002 zasiadał w Radzie Programowej TVP, kończąc kadencję jako jej wiceprzewodniczący.
Laureat wielu prestiżowych nagród, m.in. Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza, Nagrody im. Oskara Haleckiego w konkursie Historyczna Książka Roku, Nagrody Prezydenta RP „Zasłużony dla Polszczyzny”, a także Nagrody Totus Tuus przyznawanej przez Fundację „Dzieło Nowego Tysiąclecia” za osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej. W 2018 roku odznaczony Medalem Stulecia Odzyskania Niepodległości. Jego wiersze tłumaczono na kilkanaście języków. W Stanach Zjednoczonych ukazał się tom Imago mundi and Other Poems w przekładzie prof. Michaela J. Mikosia (Slavica, 2023).
