Zespół archiwalny nr 192

Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Etnograficzne im. Bronisława Malinowskiego

1979-2024
 
Dzieje twórcy:
Polsko-Amerykańskie Towarzystwo Etnograficzne im. Bronisława Malinowskiego powstało dzięki adwokatowi Edwardowi Wolakowi w 1976 roku, który zainteresował tą ideą grono osób Melanie CHELSTOWSKI, Joseph CHEBEĆEK, Mary DOMBROWSKI, Olga HABURA, Dominick MacARTHUR, Wanda MacARTHUR, Zdravko MALJKOVIĆ, Barbara PIOTROWSKA, Andrzej SZATYŃSKI, Danuta SZATYŃSKA, Ryszarda SZCZERBANIEWICZ, Maria SZPALA, Andrzej WALA i Josephine ŻELISKO. Lata 1976-1981 to czas powolnego rozwoju Towarzystwa. Pierwszą siedzibą PATE był Upper Montclair, New Jersey. Następnie przeniesiono siedzibę do Atlantic City, New Jersey. Okres po 1981 roku ten przyniósł ożywienie. Dzięki emigracji postsolidarnościowej w Ameryce znaleźli się wybitni specjaliści w zakresie etnografii, którzy włączyli się w działania PATE. Działania wsparł dr Aleksander Posern-Zieliński, który zapoczątkował etnograficzne badania terenowe oraz zaprosił do współpracy proponowane przez niego osoby. W ten sposób towarzystwo pozyskało etnografa Krzysztofa Kopczyńskiego i historyka, śp. prof. Edmunda Urbańskiego, kierownika studiów Polsko-Latynoamerykańskich przy Polskim Instytucie Naukowym (PIASA) w Nowym Yorku. W 1987 roku Marta Bierska będąca sekretarz PAES/PATE, natknęła się na artykuł opisujący odrodzenie grupy tubylczej w południowym New Jersey: Indian Nanticoke Lenni-Lenape z Bridgeton, NJ. Następnego roku towarzystwo nawiązało z nimi kontakt, a w 1994 Rada Plemienna zezwoliła na rozpoczęcie badań antropologicznych, które poprowadziła studentka Uniwersytetu Warszawskiego, Joanna Trzcionkowska. Od 1990 roku PATE organizowało coroczne Seminaria Antropologiczne. W sumie odbyło się ich 30. Teksty referatów zostały zebrane i wydane w trzech publikacjach: pierwszy z lat 1999-2000, drugi 2001-2008 i trzeci 2009-2014. Organizowano również inne spotkania o tematyce etnograficznej ze znanymi osobami z tego środowiska. W 1998 roku ówczesny dyrektor wykonawczy Andrzej Wala prezentował felieton radiowy emitowany w trzech polonijnych filadelfijskich rozgłośniach radiowych. Po wygłoszeniu 200 pogadanek wydał publikację „Z Atlantic City mówi do Państwa…”. W latach 1999-2010 Towarzystwo współpracowało z kwartalnikiem „Tawacin” i oficyną wydawniczą Tipi. W roku 2000 PATE wzięło udział w 50. Międzynarodowym Kongresie Amerykanistycznym w Warszawie z referatem Andrzeja Wali Indians of New Jersey in 19th and 20th Centuries. Kongres przyczynił się do powiększenia grona członków Towarzystwa m.in. o etnografa z UJ Bartosz Hlebowicz, który rozpoczął kilkuletnie badania Indian Nanticoke Lenni-Lenape. Niewątpliwym sukcesem był udział w naukowej ekspedycjj do Gwatemali gdzie odkryty został nienaruszony grób majańskiego władcy. W 2009 roku PATE otworzyło nieformalną filię w Polsce, która znalazła się pod kierownictwem znawcy duchowości indiańskiej Leszka Michalika. Towarzystwo współpracowało z Polskim Stowarzyszeniem Przyjaciół Indian oraz z Projektem Ameryka Indiańska, który wydaje Magazyn Wyspa Żółwia.
 

Zawartość:
Zespół składa się z dokumentacji obrazującej działalność Towarzystwa. Znajdują się tu w głównej mierze korespondencja, statuty, materiały z organizacji Seminariów Antropologicznych oraz publikacje z referatami z seminariów. Wśród materiałów znajdują się również wspomnienia jednego z dyrektorów PATE Andrzeja Wali oraz akt darowizny księgozbioru na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego.
  

Inwentarz:
  

Nr

Tytuł

Daty

Uwagi

1

Statuty

Bd

 

2

Ankiety członkowskie, karty członkowskie

1989-2017

 

3

Papier i koperty firmowe

Bd

 

4

Rachunki

1995-1997

 

5

Rachunki

2013-2018

 

6

Pieczątka firmowa

Bd

 

7

Korespondencja organizacyjna

1979, 1983

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

8

Korespondencja organizacyjna

1986-1989

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

9

Korespondencja organizacyjna

1990-1993

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

10

Korespondencja organizacyjna

1994-1995

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

11

Korespondencja organizacyjna

1996-1997

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

12

Korespondencja organizacyjna

1998-2004

Dot. M.in.zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey

13

Korespondencja organizacyjna

2005-2015, 2018-2020, 2024

Dot. M.in. zjazdów, wyborów, publikacji, współpracy z innymi stowarzyszenia, ze stanem New Jersey, podziękowanie za przekazaniezbiorów do IJP w NY

14

Organizacja Seminariów Antropologicznych, I-XXVI

1990-2019

Programy, plakaty, listy członków, przemówienia

15

Fotografie z Seminariów Antropologicznych

Ok.2007-2017

 

16

Biuletyn Informacyjny, nr 1 (VI 1998), nr 2 (VI 2000)

1998,2000

 

17

Księga pamiątkowa

1993, 2000-2018

 

18

Umowa darowizny księgozbioru Barbary i Andrzeja Walów na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego

2020

 

19

Wspomnienia Andrzeja Wali

Ok. 2014

 

20

Referaty Seminariów Antropologicznych 1990-2000 pod red. Krystyny Baliszewskiej i Andrzeja J.R. Wali

2001

Wydanie z okazji XV lat Towarzystwa, 2 egz.

21

Referaty Seminariów Antropologicznych 2009-2014 „Indianie Lenni Lenape i inni…” redakcja Andrzej J.R. Wala, Ewa Dżurak

2017

Wydanie z okazji 40-lecia Towarzystwa, 2 egz.

All rights reserved. Database conversion: Zevax Inc.
PARTNERZY
Ministerstwo Kultury
Biblioteka Narodowa
Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych
Konsulat RP w NY
Fundacja na rzecz Dziedzictwa Narodowego
PSFCU
NYC Department of Cultural Affairs