Get Adobe Flash player

Wybierz język

Polish (Poland)English (United Kingdom)

Wyszukiwarka

Foto album

Zobacz nas na...

Facebook

yt-brand-standard-logo-95x40

120px-wikipedia-puzzleglobe-v2.svg
Archnet

Józef Chełmoński - "Czwórka"

alt

Józef Chełmoński (1849-1914) - "Czwórka",
Olej, płótno, 1881 /?/, 97 x 233 cm

Jeden z najwrażliwszych na rodzime klimaty artystów polskich, wielki pejzażysta i malarz scen rodzajowych, swe najlepsze lata (1875 – 1887) spędził w Paryżu. Tam, z dala od ojczyzny, namalował szereg zdumiewająco żywych obrazów ukazujących kraj w całym bogactwie i różnorodności jego natury i obyczaju. Artysta obdarzony fenomenalną pamięcią malował w Paryżu, gdzie rozkwitał wówczas impresjonizm, na który Chełmoński w ogóle nie zwrócił uwagi, realistyczne sceny z życia codziennego w Polsce, targi końskie, rolników i pasterzy w polach, kuligi i szumne powroty z dworskich balików. Z czasem zyskał sobie Chełmoński w Paryżu znaczne uznanie i zamożną klientelę, szczególnie amerykańską, która chętnie nabywała jego dzieła dla ich świetnego warsztatu i modnej wtedy polsko-kresowej egzotyki.

Niewątpliwie najpopularniejszym obrazem Chełmońskiego jest słynna „Czwórka” (1881) zdobiąca dzisiaj wielką salę galerii malarstwa polskiego w krakowskich Sukiennicach. Na wprost widza pędzą cztery, naturalnej wielkości konie powożone zawadiacko przez młodego woźnicę, poza którym widoczny jest prowincjonalny panek, kresowy szlachciura, wyraźnie rozkoszujący się szaloną jazdą podczas której, udaje się być może na karty do sąsiada, wypala sobie spokojnie swoją fajkę na długim cybuchu. Rozpędzone zwierzęta, ukazane w trudnych skrótach perspektywicznych, wręcz unoszą się nad ziemią, błotnistą i śliską, sprawiając wrażenie, że za chwilę wpadną na nas nie dając nam najmniejszej szansy uskoczenia przed ich wzniesionymi wysoko kopytami.

Obraz wyraźnie antycypujący iluzjonizm kina z jego szerokim, panoramicznym ekranem, porusza nasze wrażenia zarówno wzrokowe, jak słuchowe; patrząc na te scenę wręcz słyszymy tętent kopyt, turkot bryki, pokrzykiwania woźnicy i rżenie koni, a błotnista, szara, jesienna auraobrazu przejmuje nas chłodem i napawa dziwną melancholią.

Tadeusz Dobrowolski, wielki znawca polskiego malarstwa XIX wieku, słusznie napisał, ze „Czwórka” „demonstruje takie napięcie żywiołowego wprost ruchu, ze może uchodzić za typowy przejaw polskiego temperamentu i szlacheckiego zawadiactwa.” (T.Dobrowolski, Nowoczesne malarstwo polskie, t.II, Wrocław-Kraków1960, s.159).

Obraz w zbiorach Instytutu Józefa Piłsudskiego, stanowi bardzo wierną i nadzwyczaj efektowną autorską replikę krakowskiego oryginału, zapewne wykonaną w Paryżu na zamówienie amerykańskiego nabywcy.

Share

Kalendarz wydarzeń

Last month September 2014 Next month
S M T W T F S
week 36 1 2 3 4 5 6
week 37 7 8 9 10 11 12 13
week 38 14 15 16 17 18 19 20
week 39 21 22 23 24 25 26 27
week 40 28 29 30

Ciekawe dokumenty

  • Konstytucja Kwietniowa z 23 kwietnia 1935 r. Egzemplarz pamiątkowy Nr. 444 prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej na uchodżstwie, Stanisławawa Ostrowskiego.

Najgorszą rzeczą w polityce jest polityka zygzaków.
- Józef Piłsudski