„Rok już blisko mija od czasu, kiedy rozpocząłem pracę na terenie niemiec [sic!] jako Polski Oficer Łącznikowy. Nigdy w swoim życiu nie miałem pracy tak ciężkiej, tak odpowiedzialnej, a jednocześnie tak pięknej. Bezpośrednio po przybyciu wojsk amerykańskich na teren Rzeszy powierzono nam los tysięcy naszych obywateli. Zastaliśmy ich w potwornych warunkach – zmizerowanych, wygłodniałych, obdartych, zdemoralizowanych, czasem nawet nie cofnąłbym się przed użyciem słowa „zdziczałych”. Pamiętam, jak w pierwszych tygodniach trzeba było jeździć od wioski do wioski i wyciągać naszych ludzi ze stajen, obór i chlewów (...). Niemieccy pracodawcy potrafili tych ludzi tak poniżyć, upodlić i ubezwłasnowolnić, że nie upominali się oni nawet o zmianę miejsca zamieszkania czy poprawę warunków życia.

Szacuje się, że w czasie II wojny światowej na terenie III Rzeszy znalazło się od 3 do 4,5 mln Polaków. Byli to przede wszystkim robotnicy przymusowi, więźniowie obozów koncentracyjnych oraz jeńcy wojenni. W tej grupie znajdowały się również kobiety i dzieci. Te ostatnie trafiały do Niemiec zarówno wraz z rodzicami kierowanymi do pracy przymusowej, jak i samodzielnie, ponieważ także one były obejmowane systemem przymusowego zatrudnienia. Kilkadziesiąt tysięcy polskich małoletnich okupanci niemieccy wywieźli w celu ich germanizacji.

PARTNERZY
Ministerstwo Kultury
Biblioteka Narodowa
Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych
Konsulat RP w NY
Fundacja na rzecz Dziedzictwa Narodowego
PSFCU
NYC Department of Cultural Affairs