It is estimated that during World War II, there were between 3 and 4.5 million Poles in the Third Reich. They were primarily forced laborers, concentration camp prisoners, and prisoners of war. This group also included women and children. The latter were sent to Germany both with their parents, who were assigned to perform forced labor, and on their own, as they were subject to the forced labor too. The German occupiers deported tens of thousands of Polish minors for the purpose of their Germanization.

Historia to nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości a historyk poprzez krytyczne badanie pozostałości i świadectw, czyli źródeł dociera do faktów i tworzy narrację historyczną. Dlatego „Spotkania z historią” to opowieść o przeszłości, o ludziach, instytucjach i wydarzeniach. To rozmowy z ciekawymi ludźmi, dla których historia nie jest tylko zawodem, ale wielką pasją.

Na Sezon Czwarty składają się trzy podcasty, w tym roku z okazji 250 rocznicy urodzin USA koncentrujemy się na wkładzie Polaków w dzieje Ameryki i pochylamy się nad historią Polonii. Zaczynamy od historii znanych Polek na terenie Stanów Zjednoczonych od Heleny Modrzejewskiej, poprzez Barbarę Piasecką-Johnson. Kontynuujemy poprzez prezentację źródeł dotyczących życia i działalności Polonii od XVII wieku do czasów współczesnych. Na koniec przyglądniemy się kolekcji sztuki zgromadzonej w Instytucie Piłsudskiego dzięki darom Polonii. Rozmowy prowadzi dr Iwona Drąg-Korga, prezes i dyrektor wykonawczy Instytutu Piłsudskiego w Ameryce.

1. Polki w Ameryce – historie sławnych kobiet

2. 400-year journey of the Polish diaspora in America

3. Rzeczy pospolite: kolekcja sztuki jako nośnik tożsamości

Z Magdaleną Żelazowską rozmawia dr Iwona Drąg-Korga, kanwą do rozmowy jest książka jej autorstwa pt. „Polki w Ameryce. Historie kobiet, które wyruszyły za ocean i podbiły świat”, s. 376, 2025, Wydawnictwo Luna

Poznajemy wyjątkowe kobiety, każda z nich to oddzielna historia. Na szczególne wyróżnienie zasługuje Ruth Handler – mama lalki Barbie i Barbara Piasecka-Johnson, znawczyni sztuki, która pokochała milionera. Autorka książki próbuje odpowiedzieć na pytanie jakie cechy charakteru mają Polki, że mogą się odnaleźć, przetrwać i odnieść sukces w USA.

Magdalena Żelazowska — pisarka, dziennikarka i podróżniczka. Entuzjastka świata i ludzi, kolekcjonerka wspomnień, ciekawych historii oraz drobnych życiowych przyjemności. Jej artykuły ukazują się w licznych magazynach i portalach internetowych. Jest autorką książek, m.in. Nowy Jork. Opowieści o mieście, Nowy Jork. Miasto marzycieli oraz Americana. To, co najlepsze w USA. Ceniona za wyjątkowy klimat i narracyjną lekkość opowiadanych historii. W 2018 roku zamieszkała w Stanach Zjednoczonych, gdzie pełniła funkcję dyrektorki Zagranicznego Ośrodka Polskiej Organizacji Turystycznej w Nowym Jorku.

Iwona Drag-Korga talks with prof. Anna Jaroszynska-Kirchmann. The talk is based on her latest book titled: “Polish American Voices: A Documentary History, 1608-2020 (Routledge, 2024)”, edited with co-author James Pula. We will discuss how did Poles from various waves of immigration and generations make decisions about leaving or returning? How did they react to the American reality? How did they perceive their own identity? How did they build their immigrant community structures? Answers to these are in a variety of historical sources—such as the press, organizational documents, letters, memoirs, poetry, interviews, and visual materials like photographs, drawings, caricatures, and posters.

Anna D. Jaroszyńska-Kirchmann is a retired Distinguished Professor of History and CSU Professor in the Department of History at Eastern Connecticut State University in Willimantic, Connecticut, USA. Professor Jaroszyńska-Kirchmann was born in Lublin, where she earned her master's degree in history from Maria Curie-Skłodowska University. She has lived and worked in the USA since 1988 and received her doctorate in history from the University of Minnesota. Professor Jaroszyńska-Kirchmann has published many historical books including: “The Exile Mission: Polish Political Diaspora and Polish Americans, 1939–1956”. Ohio University Press, 2004 [with James S. Pula], “Polish American Voices: A Documentary History, 1608–2020” (Routledge, 2024; published in Polish translation as “Polonia Amerykańska o sobie: źródła do historii”, PIW, 2025; as well as numerous articles on the history of the Polish American community. She serves as the editor-in-chief of the scholarly journal titled: “Polish American Studies”. She is active in the Polish American Historical Association, having served, as the organization's president from 2007 to 2009.