Podcasty Instytutu

Z Magdaleną Żelazowską rozmawia dr Iwona Drąg-Korga, kanwą do rozmowy jest książka jej autorstwa pt. „Polki w Ameryce. Historie kobiet, które wyruszyły za ocean i podbiły świat”, s. 376, 2025, Wydawnictwo Luna

Poznajemy wyjątkowe kobiety, każda z nich to oddzielna historia. Na szczególne wyróżnienie zasługuje Ruth Handler – mama lalki Barbie i Barbara Piasecka-Johnson, znawczyni sztuki, która pokochała milionera. Autorka książki próbuje odpowiedzieć na pytanie jakie cechy charakteru mają Polki, że mogą się odnaleźć, przetrwać i odnieść sukces w USA.

Magdalena Żelazowska — pisarka, dziennikarka i podróżniczka. Entuzjastka świata i ludzi, kolekcjonerka wspomnień, ciekawych historii oraz drobnych życiowych przyjemności. Jej artykuły ukazują się w licznych magazynach i portalach internetowych. Jest autorką książek, m.in. Nowy Jork. Opowieści o mieście, Nowy Jork. Miasto marzycieli oraz Americana. To, co najlepsze w USA. Ceniona za wyjątkowy klimat i narracyjną lekkość opowiadanych historii. W 2018 roku zamieszkała w Stanach Zjednoczonych, gdzie pełniła funkcję dyrektorki Zagranicznego Ośrodka Polskiej Organizacji Turystycznej w Nowym Jorku.

Iwona Drag-Korga talks with prof. Anna Jaroszynska-Kirchmann. The talk is based on her latest book titled: “Polish American Voices: A Documentary History, 1608-2020 (Routledge, 2024)”, edited with co-author James Pula. We will discuss how did Poles from various waves of immigration and generations make decisions about leaving or returning? How did they react to the American reality? How did they perceive their own identity? How did they build their immigrant community structures? Answers to these are in a variety of historical sources—such as the press, organizational documents, letters, memoirs, poetry, interviews, and visual materials like photographs, drawings, caricatures, and posters.

Anna D. Jaroszyńska-Kirchmann is a retired Distinguished Professor of History and CSU Professor in the Department of History at Eastern Connecticut State University in Willimantic, Connecticut, USA. Professor Jaroszyńska-Kirchmann was born in Lublin, where she earned her master's degree in history from Maria Curie-Skłodowska University. She has lived and worked in the USA since 1988 and received her doctorate in history from the University of Minnesota. Professor Jaroszyńska-Kirchmann has published many historical books including: “The Exile Mission: Polish Political Diaspora and Polish Americans, 1939–1956”. Ohio University Press, 2004 [with James S. Pula], “Polish American Voices: A Documentary History, 1608–2020” (Routledge, 2024; published in Polish translation as “Polonia Amerykańska o sobie: źródła do historii”, PIW, 2025; as well as numerous articles on the history of the Polish American community. She serves as the editor-in-chief of the scholarly journal titled: “Polish American Studies”. She is active in the Polish American Historical Association, having served, as the organization's president from 2007 to 2009.

Z dr. Karolem Jóźwiakiem rozmawia dr Iwona Drąg-Korga. Czy dzieło sztuki może być rzeczą „pospolitą” - bliską codzienności, wspólną i budującą poczucie tożsamości? W muzeach przywykliśmy postrzegać sztukę jako coś wyjątkowego i oderwanego od codzienności. Tymczasem jej źródłem są często wspólne doświadczenia, symbole i wartości.

W oparciu o wyjątkową kolekcję Instytutu Piłsudskiego zastanowimy się, co łączy pojedyncze dzieła w jedną opowieść. Celem budowania kolekcji jest wydobycie „pospolitości” – tego, co wspólne – z wielości indywidualnych dzieł. Spójność kolekcji zależy od harmonii między tym, co jednostkowe i niepowtarzalne, a tym, co uniwersalne. Ową pospolitość można powiązać z zagadnieniem tożsamości: wzmacnianiem więzi kulturowej opartej na wspólnych symbolach i wartościach.

Dr Karol Jóźwiak – związany z Uniwersytetem Wrocławskim i Łódzkim, zajmuje się sztuką i kulturą polską w perspektywie transnarodowej, dyplomacją kulturową okresu zimnej wojny oraz wybranymi zagadnieniami z historii sztuki, filmu i fotografii polskiej. Autor książki „Koncepcja języka rzeczywistości Pier Paolo Pasoliniego” (2019) oraz współautor książki „Zapisy pamięci. Historie Zofii Rydet” (2020). Kurator wystaw poświęconych m.in. twórczości Zofii Rydet i Andrzeja Różyckiego, oraz inicjator powstania Archiwum Fotozoficznego Andrzeja Różyckiego przy Uniwersytecie Łódzkim.

Historia to nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości a historyk poprzez krytyczne badanie pozostałości i świadectw, czyli źródeł dociera do faktów i tworzy narrację historyczną. Dlatego „Spotkania z historią” to opowieść o przeszłości, o ludziach, instytucjach i wydarzeniach. To rozmowy z ciekawymi ludźmi, dla których historia nie jest tylko zawodem, ale wielką pasją.

Na Sezon Trzeci składają się trzy podcasty prezentujące mniej znane fakty związane z historią i działalnością Instytutu. Zaczynamy od losów mądrych, odważnych i utalentowanych kobiet we władzach Instytutu oraz materiałów archiwalnych dotyczących kobiet. Nie zabraknie wiadomości dotyczących historii naszych rodzin - dowiemy się jak dzięki poszukiwaniom genealogicznym możemy odkryć tajemnice przodków i jak ważne te poszukiwania były dla rodziny Piłsudskich. Na koniec przyglądniemy się sposobom edukacji dzieci i młodzieży w Stanach Zjednoczonych i usłyszymy jakie projekty edukacyjne przygotowuje i realizuje Instytut Piłsudskiego.

Dwie rozmowy prowadzi dr Iwona Drąg-Korga, prezes i dyrektor wykonawczy Instytutu Piłsudskiego w Ameryce a jedną redaktor Monika Adamski z Radia Rampa.

1. Kobiety w zbiorach i władzach Instytutu Piłsudskiego w Ameryce.

2. Genealogia w służbie historii. Dlaczego warto znać historię swojej rodziny.

3. Nowoczesna edukacja w działalności Instytutu.